Ta strona używa plików cookie. Dowiedz się więcej o celu ich używania w przeglądarce.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki
Logo - Kulturalny Konin

„Kiedy wreszcie będzie wojna?”

Artyści coraz częściej komentują w swych dziełach zagrożenia współczesnego świata. Wojny, przemoc, rewolucje, śmierć, heroiczną walkę o wolność, która – bywa i dla nich samych kończy się tragicznie. Poczucie zagrożenia, jakie niosą ze sobą wymienione zjawiska stały się tematem kolejnego wykładu poznańskiej historyk sztuki, Karoliny Leśnik, który wygłosiła w Galerii CKiS „Wieża Ciśnień” 12 listopada br.

W ramach cyklu prelekcji zatytułowanych „W polu sztuki” Leśnik przybliżyła słuchaczom sylwetkę egipskiego malarza i rysownika, Ahmeda Basiony. Urodzony w 1978 roku w Kairze artysta, zaangażował się osobiście w Arabską Wiosnę. Jego instalacja poświęcona wydarzeniom dziejącym się w jego kraju opierała się na dokumentacji fotograficznej, którą zamieszczał najpierw w portalach społecznościowych – na Facebooku i Twitterze. Ostatnie zdjęcie Ahmeda Basiony zostało wykonane 28 stycznia 2011 kilka godzin przed śmiercią. Profil artysty nadal jest aktywny, można go oglądać w sieci, podobnie jak stronę internetową z jego przesłaniem i dziełami. Zdjęcia stamtąd posłużyły mu do stworzenia interaktywnego, multimedialnego projektu pod tytułem „Thirty Days od Running Place” („30 dni dreptania w miejscu”), który odniósł do 30-letniej jałowej i niszczącej dla Egiptu prezydentury Husni Mubaraka. Jego instalacja została zaprezentowana już po jego tragicznej śmierci w Pawilonie Egipskim na 54. Biennale Sztuki w Wenecji. Jej otwarcie sfinansowała ambasada amerykańska w Kairze, rząd tego kraju nie chciał współfinansować prezentacji kontrowersyjnego i politycznie podejrzanego twórcy. Na ostatniej fotografii, na której widać Ahmeda, widnieje napis „If they want war, we want peace. 6:55” („Jeśli oni chcą wojny, my chcemy pokoju. 6:55”). – Trudno powiedzieć, czy to działanie zrobiło z niego rewolucjonistę. Artysta był zaangażowany w rewolucję. Atmosfera, która wytworzyła się wokół jego instalacji, zrobiła z niego męczennika. Czy była to sztuka rewolucyjna? Pytanie, do jakich granic może posunąć się manipulacja arystą, jego dziełem i odbiorcą – myślała głośno Karolina Leśnik. Praca Ahmeda Basiony została zrealizowana przed Pałacem Sztuki w Kairze, niedaleko placu Tahrir, gdzie potem zginął. Przez 30 dni artysta biegał wokół placu z transparentami, licząc kroki i krople potu. Sfilmował i przeniósł to działanie na ogromny ekran. Druga część jego ekspozycji ukazuje rewolucję na ulicach Kairu.

Karolina Leśnik omówiła również polską wystawę zatytułowaną „Wojna i pokój” przygotowaną przez Galerię Labirynt w Lublinie. Do udziału w tym projekcie zostało zaproszonych 25 polskich artystów współczesnych, którzy zaprezentowali tam ikonografię militarną i wojenną poświęconą przemocy, pamięci i ideologiom.


Zdjęcia wykorzystano w celu prezentacji wykładu
 

Ich prace poruszają wiele wątków jednocześnie, co uniemożliwiało czasem skupienie i właściwy odbiór. Malarstwo i rysunek pozostawały w mniejszości. Okazało się, że najprawdziwszy dla oglądającego jest przekaz, jaki niosą za sobą telewizja i fotografia – tłumaczyła poznańska historyk sztuki. Wśród najbardziej interesujących dzieł znalazł się słynny fotomontaż Zbigniewa Libery – „Ostateczne wyzwolenie 1” i „Ostateczne wyzwolenie 2” z cyklu „Pozytywy”. Ukazał się on na okładce i rozkładówce „Przekroju”, w 40-tysięcznym nakładzie. Na pierwszej stronie pisma widzimy mieszkankę Bagdadu tulącą do siebie amerykańskiego żołnierza. Była to mistyfikacja artysty, która jak mówiła Leśnik, miała wzmocnić naszą czujność dotyczącą przekazu i obrazów wojny, niejednokrotnie manipulowanych przez media. Inną wyróżnioną przez nią pracą był cykl fotografii, na których widnieje limuzyna, którą do Auschwitz przyjechał papież Benedykt XVI. Seria zdjęć została wykonana z uprzednich kadrów filmowych. Obraz ten wzbudzał kontrowersje swą nieadekwatnością do miejsca i cierpienia, jakiego doświadczyli więźniowie obozu (Mirosław Bałka, „Audi HBE F144”). Podobne odczucia budzi pocztówka „Pozdrowienia z Auschwitz” autorstwa Pawła Szczypulskiego. Jest to część większej pracy, albumu składającego się z kart pocztowych ułożonych w opowieść o KL Auschwitz i jego historii.

W lublińskim Labiryncie zobaczyć również prace: Dominika Lejmana (wideofresk „Szpara w podłodze), Mariusza Tarkwiana (cykl 366 obrotów, „Sen”), Joanny Rajkowskiej (broń i amunicja wykonane z tabletek i żywicy poliuretanowej, „Painkillers”), Anastasii Mikhno („Kvity”), Edwarda Krasińskiego („Bitwa pod Grunwaldem”), Huberta Czerepoka „Seanse – okropności wojny”), etc.W 2008 roku w kontekst wydarzeń politycznych wpisał się billboard grupy Twożywo. – Trzy dni przed zamachem terrorystycznym na World Trade Center, niedaleko ambasady przy ulicy Pięknej w Warszawie artyści zamieścili gigantyczną pracę z pytaniem: „Kiedy wreszcie będzie wojna?”. Kilka dni później odbyły się dramatyczne wydarzenia w Nowym Jorku. Ktoś zbulwersowany tą pracą zadzwonił do ambasady Stanów Zjednoczonych. Ostatecznie słowo: wojna zostało wymazane – mówiła Karolina Leśnik. Przyznała też, że artyści „opowiadający” o okrucieństwach wojny znają ją z literatury, opowieści i wyobrażeń. Jak wyglądałaby ich sztuka w sytuacji rzeczywistego zagrożenia?

W warszawskiej „Zachęcie” można oglądać właśnie prace twórców, którzy jej doświadczyli. Ekspozycja, na którą składają się plakat, szkło, architektura (lata 1944-48) i praca na wybranych tekstach krytycznych jest dostępna dla zwiedzających do 10 stycznia 2016 – nosi tytuł „Zaraz po wojnie”.

Jak podkreśliła Karolina Leśnik, polska sztuka współczesna nie epatuje dosłownymi obrazami wojny, przejawia się w dezintegracji, rozczłonkowaniu, ma wymiar bardziej symboliczny. Kolejny wykład odbędzie się 26 listopada br. o 18.00 w Galerii CKiS „Wieża Ciśnień” i zostanie poświęcony nowoczesnym strategiom popularyzującym nowe formy artystyczne, wykorzystywanym przez galerie i muzea („Walka z publicznym oporem”).
 

Polecamy











Inne:

Linki:

Copyright © Kulturalny Konin 2012
wykonanie bp8.pl serv2